Oyun neden en ciddi iştir?

“Bütün gün oyun mu oynuyorlar?” Evet. Ve bu, okulumuzla ilgili söylenebilecek en iyi şeylerden biri. Çünkü bir çocuk blokla kule kurarken denge, sıra, dayanıklılık ve sabır üzerine çalışıyordur. Yetişkin gözüyle “sadece oyun” görünen şey, aslında gelişimin ana mekanizması. Bu yazıda oyunu neden bu kadar ciddiye aldığımızı anlatıyoruz.

Oyun, çocuğun işidir

Kulenin yıkılması ve yeniden kurulması, çocuğun hayal kırıklığıyla baş etmeyi ve tekrar denemeyi öğrendiği an. Evcilik oyununda rol dağıtmak, sosyal-duygusal gelişimin en yoğun çalışması. Kum havuzunda kova doldurmak, bilişsel gelişim için hacim ve miktar kavramının ilk deneyimi. Oyun, öğrenmenin aracı değil, kendisi.

MEB programı da bunu söylüyor

MEB okul öncesi eğitim programı “oyun temelli” olmayı şart koşar. Yani bu bir tercih değil, programın kendisi. Fark, programı kâğıt üzerinde bırakan okulla, oyunu gerçekten programın merkezine koyan okul arasında. Kazanımlar oyunun içine yerleştirilir; oyun kesilerek “ders” yapılmaz.

Öğretmenin rolü

Öğretmen oyuna müdahale etmez; oyunu zenginleştirir. Yeni bir materyal ekler, bir soru sorar, çocuğun başlattığı hikâyeyi büyütür. “Kulen kaç katlı oldu?” sorusu, sayma çalışmasını oyunun içine taşır. Bunu yapabilmek için öğretmenin her çocuğun oyununu görebilmesi gerekir; 16 kişilik sınıfın oyun temelli eğitimdeki karşılığı bu.

Serbest oyun ve yapılandırılmış oyun

İkisi de programda var. Branş derslerinde yapılandırılmış oyun: satrançta kural, dramada rol, robotik kodlamada yönerge. Bahçede ve günün belirli saatlerinde ise serbest oyun: çocuğun kendi kurduğu, kendi yönettiği oyun. Serbest oyunu programdan çıkarıp yerine “etkinlik” koyan okul, çocuğun en verimli öğrenme saatini elinden alır.

Veliye not

Evde de aynı ilke geçerli: çocuğun kurduğu oyunu bölmemek, oyunun sonucunu değil sürecini önemsemek ve “ne öğrendin” yerine “ne oynadın” diye sormak. Ekran, oyunun yerini tutmaz; çocuk ekranda izler, oyunda yapar. Oyun temelli öğrenmenin sonucu, masa başında oturabilen değil; merak eden, deneyen ve pes etmeyen bir çocuk. Bunun sınıfta nasıl göründüğünü okul gezisinde görebilirsiniz.